Секторлор боюнча митигация
24.06.202650
Кыргыз Республикасынын климаттык саясатынын негизги багыттарынын бири парник газдарынын эмиссияларын кыскартуу жана төмөн көмүртектүү өнүгүүгө өтүү болуп саналат. Кыргыз Республикасынын Улуттук деңгээлде аныкталган салымынын (УДАС 3.0) алкагында парник газдарынын эмиссияларын кыскартуу боюнча сектордук чаралар аныкталган.
Кыргыз Республикасы 2030-жылга карата парник газдарынын таза эмиссияларын өз күчү менен базалык сценарийге салыштырмалуу 18%га, ал эми эл аралык колдоонун негизинде 30%га кыскартууну көздөйт. 2035-жылга карата тиешелүүлүгүнө жараша 16% жана 39% деңгээлиндеги максаттар белгиленген.
УДАС 3.0 алкагындагы эмиссияларды кыскартуу боюнча максаттар
| Максат | 2030-жыл | 2035-жыл |
| Шартсыз максат | -18% | -16% |
| Шарттуу максат | -30% | -39% |
Парник газдарынын эмиссияларын азайтуу боюнча артыкчылыктуу чаралар төмөнкү секторлор боюнча аныкталган:
Кыскача маалымат
Энергетика сектору Кыргыз Республикасынын парник газдарынын эмиссияларын азайтуу боюнча негизги секторлорунун бири болуп саналат. Сектордо энергия натыйжалуулугун жогорулатуу, энергиянын кайра жаралуучу булактарын өнүктүрүү жана энергетикалык инфраструктураны модернизациялоо боюнча чаралар каралган.
Артыкчылыктуу багыттар
- энергия натыйжалуулугун жогорулатуу;
- гидроэнергетиканы өнүктүрүү;
- күн жана шамал энергетикасын өнүктүрүү;
- энергияны берүүдө жоготууларды азайтуу;
- жылуулук менен камсыздоо системаларын модернизациялоо;
- жаратылыш газын пайдаланууну кеңейтүү.
Максаттуу көрсөткүчтөр
| Көрсөткүч | Максат |
|---|---|
| Күн энергетикасы | 300 МВт |
| Шамал энергетикасы | 200 МВт |
| Чакан ГЭС | 100 МВт |
| Калкты газдаштыруу | 60% чейин |
| Электр энергиясын жоготуулар | 5,8–6% чейин |
Кыскача маалымат
Транспорт секторунда эмиссиялардын өсүшү автоунаалардын санынын көбөйүшү менен байланыштуу. Негизги чаралар транспортту электрлештирүүгө жана анын натыйжалуулугун жогорулатууга багытталган.
Артыкчылыктуу багыттар
- электр транспортун өнүктүрүү;
- электромобилдерди жайылтуу;
- коомдук транспортту модернизациялоо;
- кубаттоо станцияларынын инфраструктурасын өнүктүрүү;
- интеллектуалдык транспорт системаларын киргизүү.
Кыскача маалымат
Өнөр жай секторунда эмиссияларды азайтуу боюнча чаралар технологияларды модернизациялоого жана гидрофторкөмүртектерди пайдаланууну кыскартууга багытталган.
Артыкчылыктуу багыттар
- Кигали түзөтүүсүн ишке ашыруу;
- гидрофторкөмүртектерди этап-этабы менен кыскартуу;
- энергия натыйжалуулугун жогорулатуу;
- аз көмүртектүү технологияларды киргизүү.
Кыскача маалымат
Айыл чарба секторунда эмиссиялар негизинен мал чарбачылыгы жана жер ресурстарын пайдалануу менен байланышкан.
Артыкчылыктуу багыттар
- мал чарбачылыгынын натыйжалуулугун жогорулатуу;
- туруктуу айыл чарба технологияларын киргизүү;
- жайыттарды туруктуу башкаруу;
- органикалык айыл чарбасын өнүктүрүү;
- жер ресурстарын натыйжалуу пайдалануу.
Кыскача маалымат
Бул сектор парник газдарын сиңирүүнү көбөйтүү жана экосистемаларды калыбына келтирүү боюнча негизги потенциалга ээ.
Артыкчылыктуу багыттар
- токойлорду калыбына келтирүү;
- жаңы токой аянттарын түзүү;
- жайыттарды калыбына келтирүү;
- деградацияланган жерлерди рекультивациялоо;
- көмүртекти сиңирүүнү көбөйтүү.
Кыскача маалымат
Калдыктар секторунда эмиссияларды азайтуу чаралары метандын бөлүнүшүн кыскартууга жана калдыктарды башкаруу системасын өркүндөтүүгө багытталган.
Артыкчылыктуу багыттар
- катуу тиричилик калдыктарын башкарууну жакшыртуу;
- органикалык калдыктарды кайра иштетүү;
- саркынды сууларды тазалоо системаларын өнүктүрүү;
- метандын эмиссияларын азайтуу;
- калдыктарды кайра иштетүүнүн үлүшүн көбөйтүү.